Norveç Fiyortları: Bergen'den Sognefjord'a Beş Gün
Norveç denince çoğu kişinin aklına Vikingler, kuzey ışıkları ya da pahalı bira gelir. Fiyort bölgesine gidince liste değişiyor: dik yamaçlardan dökülen şelaleler, buzulların oyduğu derin sular ve dağların içinden geçen tren hatları. Bu yazı Bergen'den başlayıp Sognefjord çevresinde dolaşan beş günlük bir rotayı anlatıyor. Rota kısa ama yoğun; fiyort teknesi, Flåm demir yolu, bir buzul yürüyüşü ve fiyort kıyısında sakin bir son gün içeriyor.
1. Gün: Bergen
Bergen, Norveç'in ikinci büyük şehri ve fiyortlara açılan kapı. Burada yağmur bir aksilik değil, gündelik hayatın parçası. Şehir buna alışmış; renkli ahşap evler ıslak taşlara yansıyor, sokaklarda yağmurluklu insanlar acele etmeden yürüyor. Şemsiye yerine iyi bir yağmurluk getirin, fiyortların rüzgârında şemsiye pek dayanmıyor.
Bryggen
Sabahı şehrin simgesi Bryggen'e ayırın. Vågen limanının doğu yakasında sıralanan renkli ahşap evler, 14. yüzyıldan kalma Hansa ticaret birliğinin izlerini taşıyor ve UNESCO Dünya Mirası listesinde. Cephelerin arkasında dar geçitler, gizli avlular ve el yapımı eşya satan küçük dükkânlar var. Bryggen Müzesi'nde 1955 yangınından sonra yapılan kazılarda çıkan ortaçağ buluntuları sergileniyor: ahşap eşyalar, mühürler, ticaret kayıtları. O dönemin Bergen'inin ne kadar kalabalık ve karışık bir liman olduğunu anlamak için iyi bir yer.
Limanın hemen yanındaki balık pazarı Fisketorget sabah erken saatlerde canlanıyor. Karides, somon ve balina eti satılıyor. Balina avcılığı Norveç'te yasal ama tartışmalı; denemeden önce bunu bilerek karar verin.
Fløyen ve akşam yemeği
Öğleden sonra Fløibanen fünikülerle Fløyen tepesine çıkın. Kısa bir yolculuk; tepede yürüyüş parkurları, küçük bir gölet ve şehrin her yönünü gören bir manzara var. Hava açıksa fiyortların uzandığı ufku görebilirsiniz. Kapalıysa, ki büyük ihtimalle öyle olacak, bulutların arasından şehre düşen ışık da kendi başına bir manzara.
Akşam limanın kenarındaki restoranlardan birinde fiskesuppe isteyin: somon, morina, karides ve sebzeyle yapılan kremalı bir balık çorbası. Islak bir günün sonunda tam yerine oturuyor. Yanında Ringnes birası ya da yerel elma suyu eplemost iyi gider.
2. Gün: Sognefjord'a Tekneyle
İkinci sabah erken kalkın, Bergen'den kalkan fiyort teknesi Sognefjord'a gidiyor. Sognefjord Norveç'in en uzun ve en derin fiyordu: 204 kilometre uzunluğunda, derinliği 1.308 metreyi buluyor. Tekneyle iç kısımlara gitmek 4-5 saat sürüyor ama sıkıcı değil. Her dönemeçte başka bir görüntü çıkıyor: dik kayalıklar, şelaleler, kıyıya tutunmuş küçük köyler. Bu vadileri buzullar oymuş ve ölçeği güvertede durunca anlaşılıyor.
Fiyordun dar kollarından birinin ucunda Flåm var; nüfusu küçük, ziyaretçisi çok bir köy. Başka bir kolda Undredal duruyor. Bu minik köy keçi peyniri üretimiyle tanınıyor ve fiyort kıyısında zamanın biraz geride kaldığı hissini veriyor.
Aurland ve Stegastein
Tekneden sonra Aurland'a geçin. Köyün yukarısında, 650 metre yükseklikte Stegastein Seyir Terası var. Ahşap platform uçurumdan fiyordun üzerine doğru uzanıyor; ayaklarınızın altında yaklaşık 600 metrelik boşluk, önünüzde fiyordun tamamı. Yükseklik korkunuz varsa ucuna kadar yürümek zorunda değilsiniz, platformun başından da manzara yeterince geniş.
3. Gün: Flåmsbana
Üçüncü gün Norveç'in en çok konuşulan tren hattına ayrılıyor. Flåmsbana, Myrdal ile Flåm arasında 20 kilometre boyunca 866 metre irtifa kaybediyor. Raylar yer yer %5.5 eğimle iniyor, hat 20 tünelden geçiyor. 1940'larda açılan hat, mühendislik açısından bugün bile şaşırtıcı.
Sabah Voss ya da Bergen'den trenle Myrdal'a gelin. Myrdal, 867 metre yükseklikte, çevresinde neredeyse hiçbir şey olmayan bir dağ istasyonu. Buradan Flåmsbana'ya aktarma yapıyorsunuz. Tren yavaşça inerken pencerelerden karlı tepeler, yeşil vadiler ve köpüklü şelaleler geçiyor. Yolculuk yaklaşık bir saat. Sağ tarafta oturmayı deneyin, manzara o tarafta daha açık.
Yolculuğun en bilinen anı Kjosfossen Şelalesi. Tren burada duruyor ve yaz aylarında kayalıkların arasında Norveç folklorundaki dağ perisi Huldra kılığında bir dansçı beliriyor. Turistik bir gösteri, evet, ama şelalenin gürültüsü içinde ilginç bir an.
Flåm'da öğleden sonra
Flåm'a vardığınızda köyü gezmeye vakit kalıyor. Flåm Railway Museum, hattın yapım hikâyesini anlatıyor; yapımın ne kadar uzun ve zahmetli sürdüğünü görünce yolculuğu başka bir gözle düşünüyorsunuz. Köyün kenarından fiyort kıyısı boyunca kısa bir yürüyüş parkuru da var; suyun rengi turkuazdan koyu laciverte doğru değişiyor.
Yazın gidiyorsanız Rallarvegen'i aklınızda tutun. Demir yolu yapılırken kullanılan eski bakım yolu bugün bisiklet rotası; Finse'den Flåm'a yaklaşık 80 kilometre. Bisiklet Haugastøl ya da Finse'den kiralanabiliyor. Yolun büyük kısmı iniş, ama kondisyon ve iyi fren gerektiriyor.
4. Gün: Jostedalsbreen
Dördüncü gün kıta Avrupası'nın en büyük buzulu Jostedalsbreen'e gidiyorsunuz. 487 km²'lik bu buz kütlesi Norveç'in iç kesimlerine beyaz bir örtü gibi yayılmış. Buzulun en kolay ulaşılan kolu Nigardsbreen. Jostedal ya da Loen'den başlayan yolla buzulun dibine kadar gidiliyor; moren taşları arasında yaklaşık 45 dakikalık bir yürüyüşten sonra mavi beyaz buz duvarının önünde duruyorsunuz. Erime suyunun oluşturduğu gölcükler ve buzun içinden gelen çatırtılar insanı ister istemez yavaşlatıyor.
Buzul yürüyüşü
Daha fazlasını istiyorsanız organize bir buzul yürüyüşüne katılın. Krampon, buz baltası ve kaskla buzulun üstüne çıkılıyor; rehber çatlakları, mavi buz deliklerini ve erime kanallarını okuyarak yolu seçiyor. Tur baştan sona 4-5 saat sürüyor ve orta zorlukta, yani iyi bir kondisyon gerekiyor. Ücretler sezona ve firmaya göre değiştiği için rezervasyon yaparken sorun. Tek kural tartışmasız: buzulun üstüne asla rehbersiz çıkmayın. Çatlaklar ve erime kaynaklı tehlikeler gerçek.
Loen Skylift
Günü Loen Skylift ile bitirin. Bu dik teleferik sizi Hoven dağının bin metreyi aşan tepesine çıkarıyor. Yukarıdan Jostedalsbreen'i, Stryn gölünü ve fiyortları aynı anda görmek mümkün. Gün batımına denk getirirseniz rotanın en akılda kalan manzarası burası olabilir.
5. Gün: Balestrand
Son gün Sognefjord kıyısındaki Balestrand'a. Bu küçük köy 19. yüzyılda İskandinav ve Avrupalı ressamların uğrak yeriydi ve o havayı hâlâ koruyor: ahşap villalar, sakin bir kıyı, acele etmeyen bir yaşam. 1897'de yapılan St. Olav Kilisesi, Norveç'in eski ahşap stave kiliselerinden esinlenerek inşa edilmiş; içindeki vitraylarda fiyort manzarası seziliyor.
Fiyort bölgesinde ne yenir?
Norveç mutfağı somondan ibaret değil. Fiskesuppe'yi zaten Bergen'de denemiş olacaksınız; her restoranın tarifi biraz farklı. Rakfisk fermente alabalık; kokusu sert, tadı alışınca seviliyor, soğan, ekşi krema ve patatesle geliyor. Kjøttkaker baharatlı et köftesi, kahverengi sos ve patates püresiyle; basit, ev yemeği tadında. Brunost ya da geitost, keçi sütünden yapılan karamel renkli, hafif tatlı bir peynir; kahvaltıda ekmeğin üstüne ince dilimlenir. Multe, yani cloudberry, bataklıklarda yetişen turuncu bir meyve; reçel ve tatlılarda karşınıza çıkar. Aquavit ise kimyon ve anasonla tatlandırılan patates içkisi, soğuk bir günün sonunda mideyi ısıtıyor.
Son akşamı fiyort kıyısında bir restoranda geçirin. Somon fileto, taze ekmek ve pencereden giren uzun kuzey ışığı rotayı kapatmak için yeterli.
Planlama Notları
Vize ve para
Norveç AB üyesi değil ama Schengen bölgesinde; Türkiye vatandaşlarının Schengen vizesi alması gerekiyor. Başvuruyu seyahatten en az 6 hafta önce yapmak güvenli bir pay bırakır. Para birimi Norveç kronu (NOK). Kur ve fiyatlar hızlı değiştiği için bütçeyi yola çıkmadan güncel rakamlarla hesaplayın. Norveç pahalı bir ülke; maliyeti düşürmenin en kolay yolu marketten alışveriş. Rema 1000 ve Kiwi en uygun fiyatlı zincirler arasında. Alkol, Vinmonopolet adlı devlet mağazalarında satılıyor.
Ulaşım
Bergen Havalimanı'na (BGO) İstanbul'dan SAS ve Norwegian ile aktarmalı uçuşlar var. Oslo'dan geliyorsanız Bergensbanen hattı yaklaşık 7 saat sürüyor ve kendi başına bir manzara treni; Myrdal'da inip Flåmsbana'ya bağlanabilirsiniz. Bergen'den Sognefjord'a günde birkaç tekne seferi bulunuyor. Fiyort, tren ve tekneyi tek pakette birleştiren Norway in a Nutshell, bileti tek tek almaktan biraz pahalı ama aktarmaları sizin yerinize çözüyor; zamanınız kısıtlıysa işe yarar. Araç kiralamak da mümkün, fakat fiyort yolları dar ve virajlı, kışın zincir ya da kış lastiği gerekebiliyor.
Yurt dışında telefonunuzda internet olmadan tekne ve tren aktarmalarını takip etmek zor. Hat seçeneklerini eSIM ve roaming karşılaştırmamızda anlattık.
Mevsim
Haziran ile Ağustos arası gece yarısı güneşi, 18-22°C sıcaklık ve açık buzul turlarıyla en yoğun dönem; rezervasyon şart. Eylül'de yapraklar sararıyor, turist azalıyor, hava 10-15°C civarına iniyor. Bizim tercihimiz bu dönem. Şubat ve Mart kuzey ışıkları ve karlı manzaralar sunuyor ama bazı yollar kapanıyor, buzul yürüyüşleri sınırlı.
Çanta ve kurallar
Yağmurluk ve moren taşlarına dayanacak sağlam bir yürüyüş ayakkabısı olmadan gitmeyin. Norveç'te allemannsretten denen bir gelenek var: özel mülk dışında doğada çadır kurmak, yaban mersini toplamak, kamp yapmak serbest. Karşılığında beklenen tek şey iz bırakmamak.
Beş günün sonunda akılda kalan şey pahalı biletler değil, ulaşmanın zahmeti oluyor. Fiyortlar kolay gezilen bir yer değil; ama o zahmet, buzulun dibinde ya da teleferiğin tepesinde karşılığını veriyor.
Yorumlar
Yorum Gönder